МақалаРедакция таңдауы

Ең үздік ғарыштық державалар

Ғарыш кеңістігін зерттеу жаңа перспективалар ашады, елдердің де әлемдік держава ретіндегі ұстанымдарын нығайтуға мүмкіндік береді. Ғарышты зерттеу арқылы Жерге төнетін қауіптің алдын алуға болады. Дегенмен ғарыш саласын дамыту көп шығындар мен күрделі салымдарды, сондай-ақ құзыретті мамандардың болуын талап етеді. Осыған қарамастан, ғарышты бағындыруға әрекет етіп жатқан компаниялар көп.

АҚШ

NASA – Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы, Американың ғарыштық бағдарламаларын әзірлеуге және пайдалануға жауапты әлемдегі ең ірі агенттік. 1958 жылы NASA алғашқылардың бірі болып ғарышты зерттеп, ғарыш аппаратын: Skylab станциясын және Аполлон бағдарламасын жасауға батылдық танытты. NASA қазіргі уақытта ең маңызды және жаһандық екі жобамен айналысады: Коммерциялық Экипаж бағдарламасы және Төменгі Жер орбитасы бағдарламасы.

Сондай-ақ олардың арсеналында Жер мен Күн жүйесін зерттеуге арналған көптеген ұшқышсыз жобалар бар. Бүгінгі таңда NASA Марс пен Сатурнды зерттеуге арналған зерттеулерге орасан зор қаражат бөледі.

Messenger жобасын қолдауды жалғастыруда (Меркурий беті, ғарыштық орта, Геохимия және диапазон). Жоба Меркурийді зерттеуге арналған автоматты планетааралық станция болып табылады.

Ресей

Роскосмос федералдық ғарыш агенттігі – ғарышты зерттеуге арналған аэроғарыштық бағдарламалар мен ғылыми зерттеулерді қолдайтын негізгі ұйым болып табылады. Қазіргі уақытта Роскосмос негізінен Ангара зымыранын жасау бағдарламасына және жаңа байланыс пен навигациялық құралдарды – ГЛОНАСС-ты дамыту шешімдерін іздеуге бағытталған.

Қазір RSC Energia қолданыстағы «Союздың» орнын басатын және ғарышкерлерді ХҒС-қа жеткізетін жаңа басқарылатын ғарыш кемесін жасауда. Сонымен қатар, «Восточный» ғарыш айлағынан ұшырылатын жаңа «Ангара» зымыран-тасығыштарын жасау жоспарлануда.

Сондай-ақ «Венера-Д» негізгі перспективалық жобасы – Венераны зерттеуге арналған ресейлік автоматты планетааралық станциясы (АМС) әзірленуде, оны ұшыру 2025 жылдан кейін деп жоспарланған. Жобаның негізгі мақсаты – Венера планетасын толық масштабты радарлық картаға түсіру және оның атмосферасының жоғарғы қабатын зерттеу.

Қытай

Қытайдың Ұлттық ғарыш басқармасы мен Қытай аэроғарыш корпорациясы елдің ғарыштық бағдарламаларын басқаруға жауапты. Олар «тайконавттар» деп аталатын ғарышкерлерін орбитаға жіберіп жатыр және жақын арада олар Марс пен Айға ұшу үшін автоматты басқарылатын зымырандарды жасауды жоспарлап отыр. Ғарышта үлкен ғарыш кемелерін немесе тіпті станцияларды салуды бастау үшін Қытай Хайнань аралында орналасқан Вэнчан жаңа ғарыш айлағының құрылысын бастады.

Жапония

Жапонияның аэроғарыштық барлау агенттігі ғарышты зерттеуге және орбиталық аппараттарды ұшыруға байланысты зерттеулерге, әзірлемелерге және технологияларға көмектеседі. Агенттік 2003 жылдың қазан айында құрылды. 2012 жылдың мамыр айында жапондықтар Таңшым ғарыш айлағынан GCOM-W1 (Сидзуку) спутнигін орбитаға сәтті шығарды.

Бүгінде Жапония астероидтарды зерттеу сияқты озық миссияларға қатысады. Елді Айға экспедиция жіберу мүмкіндігін қарастыруда.

Үндістан

ISRO үнді ғарыштық зерттеулер ұйымы –  ең ірі ғарыштық технологиялар саласында жұмыс істейтін әлемдегі агенттік. Ұйым 1969 жылы құрылды және өз қызметінде ғарышты игеруге үлкен үлес қосты. ISRO-ның қатысуымен бірінші үнді жер серігі Арьябхатта жасалды, ал 1980 жылы орбиталық «Рохини» спутнигі жасалды. Жақын арада Үндістан өз өндірісінің зымыран тасығышын шығаруды жоспарлап отыр.

ЕуроОдақ

1975 жылы құрылған Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) Еуропалық Одаққа мүше 22 мемлекеттен тұрады. Штаб-пәтері Парижде орналасқан. ESA-ның негізгі міндеттері – адамның ғарыштық ұшуын бақылау, Айға ұшқышсыз ұшыруды жүзеге асыру және ХҒС бағдарламасына қатысу. Еуропа үшін ең жаһандық жоба өзінің толыққанды GPS-жүйесін «Galileo» әзірлеу болды.

Иран

Иранның ғарыш агенттігі 2004 жылы құрылды. Орбитаға бірнеше спутниктерді сәтті шығарып, ғарышқа жануарларды шығарған өте күрделі ғарыш бағдарламасы бар ел ретінде танытты. Сондай-ақ Иран спутниктерді ұшыру жүйесін әзірлеуге жауапты.

Басқа материалдар

Back to top button