Шығыс Қазақстан облысы

ЕР ЖӘНІБЕК БЕРДӘУЛЕТҰЛЫНЫҢ ЖЕРЛЕНГЕН ЖЕРІ Жарма ауданы, Ортабұлақ ауылы

Жәнібек батырдың қабірі мен ескерткіші ШҚО Жарма ауданы Ортабұлақ ауылының жанында орналасқан. Ер Жәнібек Бердәулетұлы – Керей руының Жантекей тармағының өкілі. Жоңғар басқыншыларына қарсы ерлігімен, сөйлеу шешендігімен және қайсарлығымен халықтың биі болды.

1714 жылы дүниеге келіп, 1792 жылы қайтыс болған. Оның замандасы Бұқар жырау батырды өз өлеңдерінде бірнеше рет атап өтіп, Ер Жәнібектің әрекеттеріне лайықты баға берген.

Ел арасында Батырдың шыққан тегі туралы аңыз естелігі сақталған. Аңыз бойынша, Ер Жәнібек Қазыбек бидің (Қаз дауысты Қазыбек би) жиені болған. Ер Жәнібек ерте есейіп, 13 жасында Қазыбек биден жоңғарлармен соғысқа баруын сұрайды.

Алайда Қазыбек би оны әлі жас екенін айтып жібермейді. Бұған ренжіген Ер Жәнібек бір жаққа кетіп, найза сабын жерге соғып, оның жанында ұйықтап қалады. Қазыбек би келгенде ұйықтап жатқан Ер Жәнібектен екі қасқырдың секіріп өтіп бара жатқаны көрінді. Оның көзіне елестеген екі қасқыр – Ер Жәнібектің қолдаушы рухани күші деп жорамалдап, жиеніне жаумен шайқасқа аттануға рұқсат етуді шешкен екен.

Жас жігіттің соғыс кезінде көрсеткен батылдығы мен батырлығы арқасында ол көп ұзамай Абылай ханның даңқын шығарады. Қоңыр әулие үңгіріндегі шайқаста да ерлік көрсетеді. Ер Жәнібек қазақ-жоңғар соғысына белсене қатысты.

Ер Жәнібектің бейіті Қалбатау тауының жанында орналасқан. Ол 1963 жылы ашылды. 2014 жылы батырдың 300 жылдығына орай оның құрметіне құрамына халық батырына қамқор болған рухани күштері – екі қасқыр бейнелейтін ескерткіш орнатылды. Мерейтойлық күн халықаралық деңгейде Қытай, Моңғолия, Түркия қонақтарының қатысуымен атап өтілді. Олар Ер Жәнібектің құрметіне арналған монументтің ашылу салтанатына қатысты.

Бүгінде жас жұбайлар оның ескерткішіне гүл шоқтарын қойып, құрмет көрсетеді. Ер Жәнібектің ерліктері халықтың мұрасы, ұрпақтарына үлгі болып табылады. Ол қазақ халқының ұлы ұлдарының арасынан орын алуға лайық. Ер Жәнібек туралы халық арасында аңыз көп.

Басқа материалдар

Back to top button