Қарағанды облысы

ТАЙАТҚАН-ШҰНАҚ ПЕТРОГЛИФТЕРІ

Көне дәуірдегі тас таңбалары. Шет ауданында Тайатқан, Шұнақ тауларының аймағы өзінің сұлулығымен, ұлылығымен және көнелiгімен таңғалдырады. Шұнақ, Қалмаққырылған және Айғырұшқан шаршысында мыңдаған тасқа салынған ежелгі бейнелер бар. Бұл 75 ескерткiштің мерзімі мен міндетін анықтауға болатын көріністер мен сюжеттер бар. Бұл петроглифтердiң негiзгi бөлiгi қола дәуiрiне, яғни жаңа дәуiрдің II мыңжылдық ортасына жатады. Мұнда күн таңбалары көп кездеседі. Жұлдызды аспан бейнесіндегі бірнеше бірегейлері бар. Сонымен қатар соғыс сюжетті суреттер, яғни шайқасты бейнелейтін суреттер өте көп. Олардың орналастырылуы стилистикалық түрде орындалған, олар тамғалылыққа жақын, бiрақ барлығына емес, тек Тамғалыдағы ең көне суреттерге жақын. Жалпы айтқанда, бұл бейнелер қола дәуiрiнiң дала мәдениетiмен байланысты деп айтуға болады. Жаңа дәуiрдің екінші мыңжылдығында далаға андрон мәдениетiнiң тайпалары қоныстанды, бұл бейнелердің кейбiрі едәуір айқын, бұдан олардың қайта қалпына келтiрілгенін, бұл ұзақ уақыт ғибадатхана болғанын болжауға болады. Бейнелер қалпына келтiрілгендіктен оларға бір ғасыр бойы келіп тұрған деп жорамалдауға болмайды, оларды жаңартып отырған. Бұл бейнелердiң бір жерде топтасып пайда болуы кездейсоқтық емес, бұл ашық аспан астында шіркеу болғанын меңзейді. Өте көне уақыттағы, яғни ерте көшпендiлер, және де ортағасырлық дәуiрдегі бейнелер де бар.

Басқа материалдар

Back to top button