7 Қараша, 2019
Домбыра және басқа ұлттық аспаптар (фоторепортаж)

Қазақта домбырадан басқа көптеген ұлттық аспап түрлері бар. Жетіген, қобыз, саз сырнай, шертер, адырна, асатаяқ, дауылпаз және т.б. Осының барлығы қазақ музыка мәдениетінің кеңдігінің дәлелі


0Z9A9922.jpg

Бір домбыра жасау үшін 4-5 түрлі ағаш керек. Қазақстанда қызыл және қара ағаш мүлдем өспейді. Бізде еменнің бір ғана түрі өссе, шетелде оның бірнеше түрі бар. Бірақ, бұл ағаштардың бәрін қазіргі таңда елімізден табуға болады. 

0Z9A9570.jpg

Қара ағаштан немесе жаңғақтан қалыңдығын 3 миллиметрдей етіп, домбыраның шанағын ойып шығару қажет. 

0Z9A9577.jpg

Содан кейін қалыңдығы 2,5 немесе 3 сантиметр көлемде домбыраның мойын ағашы әзірленеді. Мойын ағаш адамның ұстауы үшін өте ыңғайлы болуы тиіс. 

0Z9A9582.jpg

Кейін шанақ қалыпқа салынып иіліп, пеште күйдіріледі. Тұлыбы құралған соң, домбыраның құлағы орналасатын бас ағаш бекітіледі.

0Z9A9693.jpg

 Бұлардан кейін шанақтың бетін дайындау керек. Оған да төрт түрлі ағаш қажет. 

0Z9A9766.jpg

Бөліктері өзара желімнің көмегімен жабыстырылады. Дайын болғанда домбыраны әбден сүргілеп, оюлап, лак жағу керек. 

0Z9A9988.jpg

Соңында құлағын салып, ортасынан тесік ойылады және ішек байланып, тиегі салынады. 

0Z9A9873.jpg

Домбыра формасына, жасалу түріне, материалына және дыбысына қарап таңдалады. 

0Z9A9870.jpg

Көбіне дыбысына қарап таңдалады. Себебі оны күй болса, күйге қалай келу керектігі, яғни, шертпе күй немесе төкпе күй бола ма – соған лайықты етіп алу керек.

0Z9A9947.jpg

 Ал әншілер оны даусына қарай, тембріне қарай таңдайды. Сондай-ақ, көбіне домбыраны үлкен-кішілігіне, дәстүріне қарап алады. 

0Z9A9948.jpg

Қазақта домбырадан басқа көптеген ұлттық аспап түрлері бар.

0Z9A9939.jpg

 Жетіген, қобыз, саз сырнай, шертер, адырна, асатаяқ, дауылпаз және т.б.

0Z9A9978.jpg

 Осының барлығы қазақ музыка мәдениетінің кеңдігінің дәлелі. 

0Z9A9998.jpg

Ruh.kz
Фото: Джамиля Мурзабекова